درآمدی بر زبانشناسی حقوقی

زبانشناسی حقوقی از التقاط دیدگاه ها و پژوهش های انجام شده در حوزه های زبان و حقوق طی بیست و پنج سال گذشته به وجود آمده و به همین دلیل ماهیت بینا رشته ای دارد. زبانشناسی حقوقی به طور کلّی به بررسی نقش زبان در امور و گفتمان حقوقی می پردازد. مسائل زبانی و حقوقی همواره اهمیت زیادی برای رسانه ها داشته اند و به همین خاطر تیتر اوّل اخبار بسیاری از خبرگزاری ها به این دو مقوله می پردازند. پژوهش در زبانشناسی حقوقی ریشه در علوم مختلف مانند زبانشناسی، حقوق، روانشناسی، مردم شناسی و جامعه شناسی دارد. بسیاری پیدایش زبان شناسی حقوقی را به زمان چاپ کتابی به عنوان " بررسی مسائل زبانشناسی حقوقی» نوشته جان ساوارتیک در سال 1968 نسبت می دهند. در طول دهه های شصت، هفتاد و هشتاد میلادی، وکلا، پلیس قضایی و دیگر افرادی که در آمریکا و کانادا وقت خود را صرف پژوهش در حوزه جرایم می کردند، نیاز به حضور یک زبانشناس برای استفاده در موضوعاتی که واسطه ی بین زبان و حقوق بود را احساس کردند. در اروپا تاریخچه ی مطالعات زبانشناسی حقوقی به 1985 بر می گردد. این مطالعات برای اولین بار در بیرمنگام انگلستان انجام شد. در ابتدا از کارشناسان دعوت شد تا تجربیات خود در تجزیه و تحلیل نوشتاری و گفتاری را در اختیار دادگاه قرار دهند. در آن زمان، مطالعات حقوقی در بریتانیا در مرحله طفولیت خود بود و در اسپانیا به جز چند مورد خاص پژوهشی در این زمینه انجام نشده بود. پیش از تاسیس انجمن بین المللی زبانشناسی حقوقی، بین سال های 1988 و 1992 کنفرانس هایی در دانشگاه های مختلف اروپایی در این زمینه برگزار شد. اولین سمینار بریتانیایی زبانشناسی حقوقی در سال 1992 در دانشگاه بیرمنگام انگلستان برگزار شد که پژوهشگرانی از کشورهای استرالیا، برزیل، هلند، یونان، اکراین، آلمان و همینطور برینانیا را گردهم آورد. در این سال بود که انجمن بین المللی زبانشناسی حقوقی ((IAFL شکل گرفت. تا دهه ی 19، زبانشناسی حقوقی ماهیت فعلی خود را نداشت. با گذشت زمان عملکرد کارشناسان حرفه ای تر شد. مقالات و کتاب های متعددی درباره زبانشناسی حقوقی نوشته شد که بیشتر در حوزه روش شناسی این رشته بود. انجمن بین المللی آواشناسی حقوقی نیز در سال 1991 تاسیس شد و در سال 1994 به مدیریت کولتهارد مجله ای تحت عنوان زبانشناسی حقوقی، زبان و قانون منتشر گردید. چندین بار ناشرین و نام این مجله تغییر کرد و اکنون تحت عنوان ژورنال بین المللی گفتار، زبان و قانون منتشر می شود. با شروع قرن جدید، این ژورنال به پانزدهمین سال چاپ خود رسید، و مقالات تخصصی زیادی در این حوزه در مجلات تخصصی به چاپ رسید. کنفرانس IAFL یک سال در میان و کنفرانس های منطقه ای دیگری نیز در این راستا برگزار شد. آزمایشگاه های زبانشناسی حقوقی، مراکز و سایت های مطالعه زبان و قانون و آزمایشگاه های پلیسی در سرتاسر دنیا تأسیس شدند. پس از آن دانشگاه های زیادی در این زمینه به پرورش نیروی متخصص پرداختند و مقطع کارشناسی ارشد این رشته در دانشگاه های کاردیف، آستون و پمپ فابرا ارائه شد.

زبانشناسی حقوقی به تحلیل علمی نوشتار و گفتار، آواشناسی حقوقی و نقش زبانشناس به عنوان زبانشناس- وکیل در دادگاه ها، ویژگی های منحصربفرد نویسندگی، و نظام های حقوقی می پردازد. پژوهش در این رشته از سال 1990 تا به امروز ادامه داشته است. مطلعات این رشته در زمینه هایی مانند زبان حقوقی در تعاملات دادگاه، زبانشناس در جایگاه متخصص در دادگاه، رابطه قدرت و زبان، لزوم آشنایی با زبانشناسی برای پلیس و نیروهای انتظامی از مطالعه موردی به سطح کتاب ارتقاء یافته است. آواشناسی حقوقی و آزمون سازی زبان ویژه پناهندگان و مهاجران موضوع اخیر مورد بحث و بررسی گزارش ها و مناظرات بوده است. موضوعات چند فرهنگی مانند زبان در تعاملات اجتماعی نیز در زبانشناسی حقوقی مطرح شده است. رشد شبکه جهانی اینترنت منجر به تغییرات وسیعی در نحوه تحلیل زبانی متون حقوقی شده است. عبور از مرزها و انجام تحقیق با استفاده از دانش و تجربه حاصل در زمینه حقوقی از جمله مزایای مطلعات زبانشناسی حقوقی است. سه حوزه ی اصلی زبانشناسی حقوقی که در منابع 25 سال گذشته دیده شده، زبان قانون، زبان فرآیند قضایی و زبان مدارک و شواهد است. در حوزه ی زبان قانون، مهمترین آثار چاپ شده کتاب های آلکاراز و هوکز، کنیفکا، لوی، ملینکوف، شین و تیرسما است. در حوزه زبانشناسی قضایی نیز چندین کتاب از برک سلیگون، کنولی و اوبار، کوتریل، اواردز، هافر، لاستر و تیلور، کروزون، راک، شای، سولان و استیگال به چاپ رسیده است و در زمینه زبان به عنوان مدارک و شواهد، کتاب های ادز، ارلیش، فوستر، هالنین، هولین، مک منامین، نالون و شای قابل اشاره هستند. یکی از جامع ترین کتاب های حوزه زبانشناسی حقوقی که انعکاس دهنده رشد درک بین المللی از ماهیت این رشته است کتاب کولتارد، جانسون با عنوان «مقدمه ای بر زبان شناسی حقوقی: زبان در شواهد» است که به بررسی جنبه های زبانشناختی و حقوقی این رشته پرداخته و با تمرکز بر پرونده های حقوق عمومی توضیحات جامعی در مورد ماهیت چند رشته ای زبانشناسی حقوقی می دهد.

مطالعه مشاهدات کیفی، گویش وران، اصول گفتار حقوقی، طبقات اجتماعی، ساز و کار تولید طبقه و نگاه موشکافانه به داده ها در مصاحبه های پلیس و جلسات دادگاه، نحوه جمع آوری مدارک و شواهد، شیوه تعامل با شاهدین و مظنونین و نظریه پردازی درباره گفتار، تجزیه و تحلیل محاوره ای، نوشتار از دیگر موضوعات مورد بحث این بینا رشته است. علاوه بر این، بررسی زبان پلیس، آموزش گفتمان مناسب به نیروهای انتظامی، تشخیص سرقت ادبی بوسیله تولید نرم افزارهای تشخیص سرقت ادبی، تشخیص هویت، زبان مهاجران، ترجمه شفاهی در دادگاهها، ارتقاء عملکرد نظام های حقوقی در سراسر جهان بوسیله درک بهتر ارتباط بین زبان و حقوق، کاهش بی عدالتی زبانی در نظام های حقوقی، توسعه اخلاق، پرورش گزارش نویسان حقوقی ، تحلیل متون دادگاهها، ، تولید ابزارهای تحلیل اصالت صدا و موارد بسیار دیگر دربرگیرنده پژوهش های زبانشناسی حقوقی است. کار آواشناسی و آواشناسان حقوقی، بررسی اسناد برای تحلیل داده های ضبط شده است. مطالعه شخصیت شناسی از روی دست خط و بررسی سبک نویسندگی سرنخ هایی در مورد نحوه ی تشخیص نویسنده ی از یک متن ارائه می دهد. مطالعه سبک نگارش به فلسفه ی یونانی و سبک نویسندگی متون مذهبی بر می گردد.

انتخاب واژه ها، عبارات، امضاء، فونت، دقت و یا عدم دقت در نوشتار از نشانه های شناسایی و نسبت دادن متن و نوشته به یک فرد می باشد. امضاء موجود در گواهینامه رانندگی که حتما خود فرد باید حضور داشته باشد مرجع خوبی برای شناسایی اصلالت امضاء می باشد. با تحلیل دست خط حتی می توان تا اندازه ای لهجه و منطقه زندگی افراد را تشخیص داد. حفاظت از مالکیت اسامی شرکتها و برند های تجاری بویژه برای شرکت های معتبر بسیار مهم است. این شرکت ها هزینه زیادی را برای صیانت از برند تجاری خود می پردازند تا اسامی تجاری آنها به لغت عام تبدیل نشود. مناقشات اسم تجاری یکی از جنجالی ترین مباحث در دادگاههای ملّی و بویژه بین المللی است. امروزه، زبانشناسی حقوقی نقش زیادی در پرونده های مدنی و جنایی دارد. تجزیه و تحلیل زبانی متون حقوقی می تواند منجر به پیروزی یا شکست یک پرونده شود. از این رو، کاربرد زبانشناسی حقوقی باید برای قانونگذاران، مجریان قانون، نیروهای نظامی، مدیران، مترجمان و روانشناسان مشخص شود. از آنجایی که زبانشناسی حقوقی را پلی بین زبانشناسی و حقوق تعریف کرده اند، بنابراین، آگاهی از زبانشناسی و نقش آن در علم حقوق می تواند به ایفاء هر چه بیشتر حق منجر شود.

وکلا و زبانشناسان باید برای تحقق عدالت با یکدیگر همکاری بیشتری داشته باشند. برای داشتن آینده بهتر برای زبانشناسی حقوقی، زبانشناسان باید دانش خود را در زمینه حقوق بین الملل و موضوعات حقوقی افزایش دهند. یک زبانشناس باید بداند که زبان چگونه به خاطر می آید، زبان محاوره چگونه ساخته می شود، گویش ور چه حرکتی در موقع محاوره یا نوشتن متن انجام می دهد. علاوه بر این، زبانشناسان باید توانایی توصیف واژگان و عبارات یا ساختارهای جمله را برای دادگاه داشته باشند. تحلیل های زبانشناسی شامل تحلیل نوشتار (چه کسی متن را نوشته است. چه کسی در این نوار صحبت می کند)، معنی و تفسیر ( یک لغت از لحاظ کارکردی چه معنی دارد) تجزیه و تحلیل تهدید ( آیا متن حاوی تهدید است)، ساختار متن ( آیا متن دو نویسنده دارد؟) (نوشته شده یا صحبت شده؟) هستند.

Abdoreza Seyari...